Daily Archives:16 października 2020

  • Powieść historyczna, która prawdziwą historią nie jest

    Radek Rak to tegoroczny laureat najbardziej prestiżowego wyróżnienia literackiego w Polsce – Literackiej Nagrody Nike. Otrzymał je za powieść Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli, która wydana została w roku 2019 (https://www.taniaksiazka.pl/basn-o-wezowym-sercu-albo-wtore-slowo-o-jakobie-szeli-radek-rak-p-1289738.html).

    Przepiękne wydanie

    To, co pierwsze rzuca się w oczy podczas zderzenia z książką Radka Raka to jej wydanie. Wyraziste, intensywnie czerwone z charakterystyczną grafiką. Choć autor kojarzony jest głównie z gatunkiem fantastyki, to wszelkie próby przyporządkowania jego najnowszej powieści do jakiegokolwiek gatunku, spalą na panewce. Trochę tu historii, trochę obyczajowych wątków, próby zrozumienia przeszłości, fragmentów fantastycznych, pewnej baśniowości i nieścisłości. O czym jednak opowiada Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli? To przede wszystkim opowieść o Galicji z przełomu wieku XVIII i XIX. Jako czytelnicy zostajemy wrzuceni w środek chłopskiego powstania przeciw szlachcie. Przewodzi nim tytułowy Jakób Szela, to właśnie z jego perspektywy przyjdzie nam patrzeć na otaczające nas wydarzenia.

    Motywy galicyjskie

    Jakób Szela to prostolinijny chłop, przy tym postać autentyczna, w której życiorysie jednak pozostaje do dzisiaj wiele niewypełnionych dziur. Radek Rak korzysta z tej okoliczności i postanawia je uzupełnić swoistą mieszanką baśni i mitu. Książka Raka emanuje magią i senną atmosferą. Autor pozwala sobie na dłuższe, zachwycające stylem pisarskim fragmenty. Niemniej przestoje fabularne mogą zmęczyć, szczególnie na początku książki, gdzie jest ich najwięcej. Druga połowa to już o wiele bardziej dynamiczna akcja, która zachęca do dobrnięcia do finału. Rak nie przedstawia nam powieści gatunkowej, nie interesują go też literackie konwencje, co dla czytelnika stanowić może niemałą frajdę – nigdy bowiem nie jesteśmy pewni tego, co czeka nas na kolejnej stronie.

    Baśń o wężowym sercu albo wtóre słowo o Jakóbie Szeli to:

    • baśń, w której dominują ludowe podania i beskidzkie legendy
    • historia usadowiona pomiędzy prawdą historyczną a mitem
    • autorska próba wykreowania nowej mitologii Galicji
    • urzeka pisarskim stylem i perfekcyjną znajomością języka polskiego
    • zachwycająca, choć jednocześnie męcząca forma, która może zniechęcić do poznania kolejnej części opowieści (druga połowa jest już o wiele bardziej dynamiczna)
    • książka wyróżniona Literacką Nagrodą Nike 2020 (niespodziewany zwycięzca, który jednak w pełni na nagrodę zasłużył – głównie poprzez próbę reinterpretacji mitów galicyjskich, jak i język powieści).
    Ludzie zdjęcie od freepik z pl.freepik.com
    Możliwość komentowania Powieść historyczna, która prawdziwą historią nie jest została wyłączona